In Bergen verkent Regards pluriels een eeuw Belgische kunst door de lens van de communistische utopie

Van 11 april tot 16 augustus 2026 presenteert het CAP / Museum voor Schone Kunsten in Bergen Regards pluriels. Belgische kunst en communistische utopie in de 20e eeuw, een tentoonstelling die bijna een eeuw aan Belgische artistieke creatie in relatie tot de communistische beweging in kaart brengt. De tentoonstelling is opgezet als een zowel chronologische als thematische reis en belicht de diversiteit aan vormen, engagementen en spanningen die de Belgische kunst gedurende de 20e eeuw hebben gevormd.

De tentoonstelling is samengesteld door Paul Aron, doctor in de filosofie en letteren, ere-onderzoeksdirecteur bij het FNRS en professor aan de ULB. De expo brengt werken samen van Frans Masereel, René Magritte, Kurt Peiser, Guillaume Vanden Borre, Roger Somville, Jan Vanriet, Marthe Velle, Jo Dustin en vele anderen. Het centrale idee is helder: er bestaat niet één enkele “communistische kunst”, maar eerder een veelheid aan benaderingen, gevoeligheden en artistieke talen die zich verhouden tot dezelfde politieke utopie.

Frans Masereel, Au bureau, 1924, Oost-Indische inkt op papier, 49,5 x 64,2 cm., foto Bernard Babette – Dries Van den Brande, © SABAM Belgium, 2026, Privécollectie.

De tentoonstelling begint met de belangrijkste revolutionaire symbolen, waarbij rood als de kleur van sociale strijd en politieke bevestiging door de zalen loopt. Er is ook een grote rol weggelegd voor Frans Masereel, wiens gravures en tekeningen, die op grote schaal werden verspreid in de progressieve pers, een artistieke praktijk onthullen die diep verbonden is met antifascistische en sociale strijd. Meer in het algemeen onderzoekt de show hoe beelden werden gebruikt voor propaganda via tekeningen, posters en spotprenten in communistische kranten, waar kunst zowel een instrument voor mobilisatie als een drager van ideeën werd.

Wat de tentoonstelling bijzonder boeiend maakt, is dat ze niet stopt bij expliciet militante kunst. Realisme, monumentale schilderkunst, muurkunst en voorstellingen van het arbeidersleven worden in dialoog geplaatst met surrealistische en niet-figuratieve praktijken, evenals met meer intieme werken gevormd door ironie, melancholie of droomachtige beelden. Het resultaat is een genuanceerd portret van hoe het communistische ideaal zeer verschillende artistieke posities inspireerde, uitdaagde, verdeelde of simpelweg doorkruiste.

Jan Vanriet, Red Majakovski 1923, 1985, Olieverf op doek, 149 x 192 cm, foto Dominique Provost, © SABAM Belgium, 2026, Collectie Jan Vanriet & Semafoor

René Magritte dient ook als herinnering dat de relatie tussen de Belgische avant-garde en het communisme veel complexer was dan een eenvoudige politieke afstemming. Sommige kunstenaars wilden kunst in dienst stellen van een collectief ideaal, terwijl anderen zich verzetten tegen ideologische kaders — vooral rond abstractie en de politieke spanningen die liepen van de grote sociale conflicten van de jaren 60 tot de val van de Berlijnse Muur. De tentoonstelling leest de Belgische 20e-eeuwse kunst dan ook niet als één enkel verhaal, maar als een veld van experimenten, tegenstrijdigheden en verschuivende engagementen.

Uiteindelijk is Regards pluriels minder een tentoonstelling over het communisme zelf dan over hoe Belgische kunstenaars reageerden op de beloften, beeldtaal en tegenstrijdigheden ervan. In Bergen biedt het CAP een show die kunstgeschiedenis en politieke geschiedenis verbindt op een manier die zowel rigoureus als actueel aanvoelt, wat het een sterke aanrader maakt voor iedereen die geïnteresseerd is in Belgische creatie, de avant-garde en de banden tussen esthetiek en engagement.

Praktische informatie

Regards pluriels. Belgische kunst en communistische utopie in de 20e eeuw
11 april > 16 augustus 2026
Persvoorstelling: 10 april 2026 om 12u00
CAP / Museum voor Schone Kunsten
Nieuwstraat 8, 7000 Bergen
Open van dinsdag tot zondag, 10u00 tot 18u00
Info: cap.mons.be
Tickets: +32 (0)65 33 55 80

KET Magazine is een door de community gedreven non-profit magazine, gerund door vrijwilligers in Brussel. Neem contact met ons op om je gedachten te delen of ons te vertellen over je activiteiten. Je kunt ook je evenementen promoten op onze website of ons werk steunen met een donatie. Neem contact met ons op via Info@ket.brussels.